‘Ucuz benzin ve motorin için önce akaryakıt kaçağı engellensin’

EPDK, genel seçimlerin yaklaştığı bir dönemde akaryakıta ‘tavan fiyat’ uygulaması başlattı. Hedef, litrede 9-10 kuruş indirim. Ancak tavan fiyata bayilerin temsilci kuruluşları TABGİS ve PÜİS sert tepki gösterdi. Kurul kararı için ‘serbest piyasaya darbe’ diyen sendikalar, ucuz akaryakıt için vergilerin düşürülmesini ve kaçağın önlenmesini istedi....

2204 0

EPDK, genel seçimlerin yaklaştığı bir dönemde akaryakıta ‘tavan fiyat’ uygulaması başlattı. Hedef, litrede 9-10 kuruş indirim. Ancak tavan fiyata bayilerin temsilci kuruluşları TABGİS ve PÜİS sert tepki gösterdi. Kurul kararı için ‘serbest piyasaya darbe’ diyen sendikalar, ucuz akaryakıt için vergilerin düşürülmesini ve kaçağın önlenmesini istedi. Sendikalar, kurul için ‘Kaçakta yetersiz’ ifadesini kullandı.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), mahalli seçimlerde olduğu gibi haziranda yapılacak Genel Seçimler öncesi de akaryakıt ürünlerine tavan fiyat uygulaması başlattı. Uygulamayla litrede 9-10 kuruş indirim hedefleyen kurum, ayrıca kâr marjının yüzde 60’ının bayilere verilmesi şartı koydu. Ancak, akaryakıt bayilerinin temsilci kuruluşları TABGİS ve PÜİS ayrı ayrı açıklama yaparak kurula ve tavan fiyata sert tepki gösterdi. Her iki sendikaya göre, ucuz akaryakıt için EPDK’nın öncelikle kaçağı önlemesi lazım. Ama yetersiz kalmıştır.
Bunun yanında vergiler çok yüksek. Vergilerde iyileşme şart. TABGİS ve PÜİS’in açıklamalarını EPDK raporları doğruluyor. Kurumun yeni yayınladığı ‘Akaryakıt Fiyatlandırma Raporu’nda Avrupa Birliği (28 üye ülke) ortalamasında 1 litre benzinde verginin payının yüzde 63, motorinde ise yüzde 56 olduğu bilgisine yer veriliyor. Türkiye’de ise 1 litre benzinde verginin payı yüzde 68, motorinde yüzde 59. EPDK verilerine göre Şubat 2015 itibarıyla akaryakıt sektöründe lisanslı 12 bin 978 adet bayi, 81 ana dağıtım şirketi ve 1 rafineri şirketi (TÜPRAŞ) faaliyet gösteriyor. Petrol Piyasası Mevzuatı gereği akaryakıt fiyatlarının en yakın erişilebilir piyasaya (Akdeniz Çanağı) uyumlu olması gerekiyor. Aynı mevzuat EPDK’ya uyumsuzluk tespiti halinde tavan fiyat yetkisi veriyor. Kurum, 20 Şubat kararıyla ikinci kez tavan fiyat uygulaması başlatmış oldu. Son iki tavan fiyatın seçim öncesine denk gelmesi sektörde tartışma konusu oldu. Ayrıca, sınırlardan ülkeye giren kaçak akaryakıt, sektörün en önemli sorunu olarak öne çıkıyor. Son aylarda Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) sınır kontrollerinde, binlerce metre kaçak petrol boru hattı yakalaması sektörün yaşadığı zorluğu ortaya koyuyor.

EPDK ASLİ GÖREVİNDE YETERSİZ

İstasyonlarda litresi 4,42 liradan satılan benzinde bayi-dağıtıcı kâr marjı yüzde 7,8 ve 3,87 liradan satılan motorinde ise kâr marjı yüzde 9,6. Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası (TABGİS), sınırlı kâr marjına rağmen EPDK’nın tavan fiyat uygulaması başlatmasının vahim sonuçlar doğuracağı görüşünde. Kurumun tavan fiyat kararını eleştiren TABGİS, sert bir açıklama yaptı: Dağıtım kârlarının daraltılmasını ‘tüketiciyi korumak’ olarak addeden EPDK, yıllardır ‘asli görev’ alanına girmesine rağmen sektörün en büyük sorunu olan ve hem devletimize önemli bir gelir kaybı yaşatan hem de halkın can ve mal güvenliğini etkileyecek boyutlarda günden güne artış gösteren kaçak ve hileli akaryakıtın engellenmesinde yetersiz kalmıştır. TABGİS ayrıca, EPDK’nın kendi hazırladığı ve akaryakıt fiyat dağılımına ilişkin bilgilerin yer aldığı raporlarla tavan fiyat uygulamasının çeliştiğine vurgu yaptı. TABGİS, fiyatlarla ilgili önemli bir konuya da dikkat çekti: Akaryakıt sektörü düşen petrol fiyatlarını yansıtıyor. Başta ulaştırma olmak üzere diğer sektörler yansıtmıyor. EPDK niye buna dikkat çekmiyor?

PÜİS: YABANCI YATIRIMCILAR GİDER

Bayilerin diğer temsilci kuruluşu olan Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası (PÜİS) da tavan fiyat kararına tepkili. PÜİS, yaptığı açıklamada, EPDK’nın benzin ve motorindeki kâr marjının yüzde 60 bayiye verildiğine dikkat çekerek, “Bu söz konusu bayi kesimi açısından olumlu gözükse de serbest piyasaya vurulmuş bir darbedir.” değerlendirmesi yaptı. PÜİS açıklamasında kaçak akaryakıt ve yüksek vergiye vurgu yaptı: EPDK’nın tavan fiyat uygulaması ile sürekli piyasaya müdahale etmesi, yabancı yatırımcıların da yatırım planlarını gözden geçirmelerine ve hatta yatırımlarından vazgeçmelerine neden olacaktır. PÜİS’e göre ucuz akaryakıt için kaçak akaryakıtın önlemesi gerekiyor. Böylece devlet milyarlarca lira vergi kaybından kurtulurken, tüketici de mağdur olmayacak. Ayrıca, pahalı akaryakıt için ne rafineri, ne dağıtıcı, ne bayi suçlu değil. Pahalı akaryakıtın en önemli sebebi yüksek vergidir. Tüketiciye tatmin edecek bir indirim için çözüm tavan fiyat değil, vergilerin düşürülmesidir.

kaynak: Zaman

In this article

Join the Conversation